In 1996 begon ik mensen te leren om clicker training met hun hond te doen. In die tijd hadden de meeste honden eigenearen nog nooit van clicker training gehoord en maar weining instructeurs namen het serieus. Mijn advertentie in de locale gouden gids was de enige die het woord clicker noemde. Ik moest mijn leerlingen overhalen om dit nieuwe apparaatje zelfs maar te proberen. Tien jaar later zijn clickers heel gewoon in honden training, maar, volgens mij, geldt dat niet voor clicker training.
Ik geloof dat "clicker training" een ongelukkige term is voor wat wij doen. Het is op twee manieren misleidend:
Kortom, we zullen moeten proberen echte "clicker training" te definieren zodat het onderscheiden kan worden van "trainen met een clicker". Voordat ik dit ga proberen zijn er eerst een aantal zaken die ik wil noemen:
Dus, als je een clicker gebruikt om je dier te trainen, ben je aan het clicker trainen of ben je aan het trainen met een clicker? Om deze vraag te beantwoorden, denk dan eens na over de volgende 10 vragen:
In clicker training markeert de click uiterst nauwkeurig een onderdeel van gedrag, het moment waarop een spierbeweging plaatsvindt. Met dieren die de clicker snappen kan de click zelfs soms gebruikt worden om de afwezigheid van gedrag te markeren.
Bij trainen met de clicker wordt de click op een minder precieze manier gebruikt, als een algemeen signaal dat het dier een beloning heeft verdiend.
In clicker training vertelt de click aan het dier dat zijn beweging aan het criterium van de trainer op dat moment heeft voldaan; het gedrag was "genoeg" om een beloning te verdienen.
Bij trainen met de clicker kan het zijn dat de trainer na de click nog meer gedrag van het dier verlangt alvorens te betalen (bijv. na de click geeft de trainer geen beloning omdat het dier niet op zijn plek bleef, of de slalom niet heeft afgemaakt).
In clicker training is het essentieel dat het dier de click herkent als een onafhankelijk betekenisvol signaal. Daarom wordt er voor gezorgd dat het geluid van de clicker optreedt in een "prikkeluwe" omgeving.
Bij trainen met de clicker wordt de click vaak overschaduwd of geblokkeerd door ander prikkels die opvallend zijn voor het dier en die tegelijk met de click optreden (bijv. aanwezigheid van voer om te lokken bij de neus van de hond, de beweging van de trainer naar het voer). Het resultaat is dat het dier ongevoelig wordt voor het geluid van de click; hij reageert dan niet op een manier die aangeeft dat hij voer of een spelletje verwacht (bijv. door met zijn oren te bewegen, naar de bron van de click te kijken, te kwispelen).
In clicker training wordt de click gekoppeld aan de basis behoeften van het dier: voer, speeltjes, interactieve spelletjes, gezelschap, enz.
Bij trainen met de clicker wordt de click vaak gekoppeld aan zwakkere bekrachtigers zoals prijzen of aaien.
In clicker training ligt de nadruk op het zo snel mogelijk na de click geven van de beloning (maar nooit tegelijkertijd met de click). De beloning wordt gegeven ongeacht de positie van het dier na de click. De trainer is zich er van bewust de positie van het dier op het moment van het geven van de beloning wordt bekrachtigd, en daarom denkt hij na over verschillende manieren om de beloning te geven bij het plannen van een trainingssessie.
Bij trainen met de clicker ligt de nadruk op het geven van de belonign terwijl de hond nog in de juiste positie is. Beloningen kunnen worden onthouden als de hond uit positie beweegt bij het horen van de click (bijv. de hond springt vooruit uit de volgposite of staat op uit de zitpositie).
In clicker traning is degene die getraind wordt de meest aktieve deelnemer. Deze beweegt meer dan de trainer die relatief passief blijft. Het is de taak van het dier om zich te gedragen, d.w.z. te bewegen; de taak van de trainer is om het dier te observeren en tijdig, consistent en vaak te belonen.
Bij trainen met de clicker is de trainer de meest aktieve deelnemer. Deze beweegt meer dan het dier dat relatief passief blijft. De trainer is erop gericht om gedrag te laten optreden en gebruikt daarbij uitlokking met voer, lichaamstaal en fysieke geheugensteuntjes om het dier te "helpen".
Bij clicker training is iedere sessie een inverstering in het toekomstige leervermogen van het dier. Met dit in het achterhoofd, offert de trainer onmiddelijke gehoorzaamheid op om snelheid te winnen in de richting van het doel van versneld leren, waarbij het dier heeft "geleerd te leren" en traning vrijwel moeitelooss gaat. Dit wordt vaak bereikt door toe te staan dat het dier het zelf "oplost", zonder lokken of geheugensteuntjes van de trainer.
Bij trainen met de clicker ligt de prioriteit bij het zorgen dat het dier een bepaald gedrag uitvoert (bijv. een hond zover krijgen dat hij snel en volledig gaat liggen). Uitlokken, geheugensteuntjes en fysiek modelleren - alle voorafgaand aan het gedrag - kunnen gebruikt worden om het proces te versnellen. Het dier kan het gedrag heel snel leren, maar kan ook in toekomstige trainingssituaties gehinderd worden door een neiging om passief te blijven, in afwachting van "hints" van de trainer.
Clicker training is een opzettelijk "ongebalanceerde" vorm van operante conditionering. Het heeft een uitgesproken voorkeur voor positieve bekrachtiging (de trainer voegt prikkels toe die het dier prettig vindt), en, in mindere mate, negatieve straf (de trainer haalt iets weg dat het dier prettig vindt). In de meeste gevallen vermijdt clicker training positieve straf (de trainer voegt iets toe dat het dier niet prettig vindt) en negatieve bekrachtiging (de trainer haalt iets weg dat het dier niet prettig vindt), in de wetenschap dat dit bijwerkingen heeft. Bij clicker training wordt ongewenst gedrag afgeleerd met uitdoving, het aanleren van alternatief gedrag, management en negatieve straf.
Bij trainen met de clicker worden de vier kwadranten in meer gelijke mate gebruikt. Positieve straf, zoals een ruk aan de lijn, fysieke manipulatie en verbale straf worden gebruikt om probleemgedrag op te lossen en om ongehoorzaamheid van het dier aan te pakken. Deze straffen worden afgewisseld met clicks en beloningen.
Clicker training is een elegante en effectieve methode om op een coherente manier met dieren te communiceren. Het daagt mensen uit om de beperkingen van gesproken taal te ontstijgen en gebruik te maken van een meer universele manier om informatie over te brengen. Controle over het gedrag van het dier vloeit hier dan als een bijproduct van consistente, heldere communicatie en effectieve motivatie, uit voort.
Bij trainen met de clicker is controle over het gedrag het voornaamste doel van training. Communicatie met het dier is een middel om dit doel te bereiken.
In clicker training op zijn best, wordt het beste uit de mogelijkheden van ieder dier gehaald. Het is erop gericht om het dier een volledig actieve, denkende deelnemer te laten zijn in het trainingsproces. Het stimuleert de aanwezigheid van "de ander" door het repertoire van gedrag van het dier voortdurend uit te breiden en steeds grotere mentale uitdagingen te bieden.
Bij trainen met de clicker worden de doelen ook hoog gesteld, in een poging om het maximale potentieel uit het dier te halen. Vaak, echter, is het uiteindelijke doel een specifiek repertoire van discrete "gehoorzaamheids" gedragingen, die betrouwbaar op een commando worden uitgevoerd.
Uiteindelijk heeft de clicker, als je het goed bekijkt, geen inherente betekenis. Hij kan op verschillende manieren gebruikt worden, zowel bij het trainen van dieren als daarbuiten (bijv. Amerkiaanse parachutisten gebruikten een clicker in de tweede wereldoorlog om vriend van vijand te onderscheiden; katholieke nonnen gebruikte voor het tweede vaticaans concilie clicks om de bewegingen van novices in de kerk aan te geven). Mijn hoop is, echter, dat de term "clicker training" een standaard betekenis krijgt en dat mijn collega's die "trainen met de clicker" hun methode anders noemen.
De copyright van deze tekst berust bij Karen Pryor Clickertraining, www.clickertraining.com. en de vertaling is gepubliceerd met toestemming.